KAPDEPO Investment Company
← Barcha yangiliklar

O‘zbekistonda qaysi aksiyalarda daromad qilish mumkin: 2025 yilda ekspertlar nigohi

2025 yil 15 avgust holatiga «Toshkent» Respublika fond birjasi listingida 100 ta kompaniya bor. Bu emitentlarning barcha aksiya va obligatsiyalari ham o‘sish salohiyatiga ega emas. O‘zbekiston fond bozori hali ham past likvidlik va cheklangan tahliliy sharhlar bilan ajralib turadi. Shu fonda investorlar uchun qaysi aksiyalar fundamental ko‘rsatkichlariga nisbatan kam baholangan, qaysilari esa ortiqcha baholangan bo‘lishi mumkinligini tushunish ayniqsa muhim. Kursiv Uzbekistan bu haqda ekspertlar bilan suhbatlashdi.

Foto: Pexels.com

Qadrsizlangan qog‘ozlar

Kapital-Depozit investitsiya kompaniyasi direktori Farrux Xo‘jayev ayrim bank aksiyalari va sanoat sektori qog‘ozlariga alohida e’tibor qaratish kerakligini ta’kidlaydi.

«Xususan, Hamkorbank (P/B = 0,61, ROE = 26,2%), O‘zsanoatqurilishbank (P/B = 0,21, ROE = 12,4%) va O‘zmetkombinatni (mo‘tadil EPSda P/B = 0,41) qadrsizlangan deb hisoblayman. Banklarda P/B ijobiy ROE bilan birga birdan ancha past, bu ularning balans qiymati va daromadliligi kam baholanishi mumkinligini ko‘rsatadi», — dedi Xo‘jayev.

Avesta Investment Group direktori Shodlik Nazarov ham shunga o‘xshash pozitsiyada. Uning so‘zlariga ko‘ra, donasi taxminan 30 so‘m kotirovkadagi Hamkorbank aksiyalarini qadrsizlangan deb hisoblash mumkin.

«Bank yiliga 18–20% barqaror o‘sishni ko‘rsatmoqda, NPL darajasi eng pastlardan biri — mamlakat bo‘yicha o‘rtacha 3,8% bo‘lganda taxminan 1,5%», — deb ta’kidladi u.

O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasi (O‘zRTXB) bo‘yicha ekspertlarning fikrlari ikkiga bo‘lindi: Shodlik Nazarov qog‘ozni qadrsizlangan, Farrux Xo‘jayev esa ortiqcha baholangan deb hisoblaydi.

«O‘zRTXB oddiy aksiyalari har bir aksiya uchun 4290–4300 so‘m narxda savdo qilinmoqda. Kompaniya respublikadagi eng shaffof va barqaror o‘sayotgan kompaniyalardan biri bo‘lib, yillik 20–40% o‘sishni namoyish etmoqda. Joriy narxlarda P/E (trailing) koeffitsienti taxminan 4,6 ni tashkil etadi», — dedi Shodlik Nazarov.

Farrux Xo‘jayev yuqori P/B koeffitsientiga (3,31) e’tibor qaratdi. Uning fikricha, qog‘ozlar fundamental ko‘rsatkichlariga nisbatan mukofot bilan savdo qilinmoqda. Shu bilan birga u AJ barqaror rentabellik ko‘rsatayotgani va muntazam dividend to‘layotganini, bu yuqori bozor bahosini qisman oqlashini ta’kidladi. Ayni paytda biznesni kengaytirish salohiyatining cheklanganligi va bozor likvidligining pastligi kotirovkalarning yanada o‘sishini cheklamoqda.

Целевые и рыночные цены акций на РФБ «Тошкент» и мультипликаторы. Расчёты KAP DEPO

«Toshkent» RFBdagi aksiyalarning maqsadli va bozor narxlari hamda multiplikatorlar. KAP DEPO hisob-kitoblari

Ortiqcha baholangan emitentlar

Xo‘jayevning fikricha, Olmaliq KMKning (OKMK) imtiyozli aksiyalari va Trastbank qog‘ozlari ham qizib ketgan ko‘rinadi.

«OKMKning imtiyozli aksiyalari nominal qiymatiga nisbatan nisbatan qimmat ko‘rinadi: taxminan 9000 so‘m narxda ular nominalning 25% miqdorida (3914 so‘m) qat’iy dividend beradi, bu 10,8% daromadlilikni tashkil etadi», — deya izoh beradi Xo‘jayev.

Uning so‘zlariga ko‘ra, bu qog‘ozlarga asosiy qiziqish foydaning ustav fondiga kapitallashtirilishi kutilmasi bilan qo‘llab-quvvatlanmoqda, bu potensial ravishda qo‘shimcha bonus aksiyalar berilishiga olib kelishi mumkin. Shunga qaramay, joriy narx bu kutilmalar uchun katta mukofotni allaqachon o‘z ichiga olgan, bu aktivni qayta baholanishga zaif qiladi. Ortiqcha baho emitentning yuqori taniqliligi va taklif tanqisligi bilan ham izohlanadi, bu obyektiv bozor qiymatini buzishi mumkin.

Trastbankda multiplikatorlar quyidagicha: P/E = 9,39, P/B = 2,37. Farrux Xo‘jayevning fikricha, bank uchun bu yuqori P/B darajasi. Book price — 3201 so‘m, bozor narxi — 7600 so‘m, ya’ni deyarli 2,4 baravar yuqori. ROE = 25,3% ni yomon emas deb hisoblash mumkin bo‘lsa-da, buni hisobga olganda ham aksiyalar yuqori koeffitsientlarda savdo qilinmoqda. Ekspertning fikricha, joriy narx aniq korporativ voqealar bilan tasdiqlanmagan spekulyativ talab va haddan tashqari kutilmalar ta’sirida shakllangan bo‘lishi mumkin.

Shodlik Nazarov ortiqcha baholanganlar qatoriga «Kvars», «Qizilqumsement» va UzAuto Motors’ni ham kiritish mumkinligini qo‘shimcha qiladi. Sement sanoatida quvvatlarning jiddiy ortiqchaligi kuzatilmoqda, bu narxlar va kompaniyalar foydasiga salbiy ta’sir qilmoqda. Uning so‘zlariga ko‘ra, UzAuto Motors’da raqobat kuchayishi, sotuvlarning pasayishi va avtokreditlashning qat’iylashuvi fonida marjinallik va umumiy foydaning pasayishi qayd etilmoqda.

Past baholanish sabablari

Farrux Xo‘jayev O‘zbekistonda bir qator aksiyalar qadrsizlanishining asosiy sababi bozorning tarkibiy xususiyatlari bo‘lib qolayotganini hisoblaydi:

  • aksariyat qog‘ozlar bo‘yicha cheklangan likvidlik va past free float;
  • zaif dividend siyosati (ayniqsa banklarda, ular foydani asosan dividend to‘lashga emas, kapitallashtirishga yo‘naltiradi);
  • professional ishtirokchilar tomonidan tahliliy qamrovning pastligi;
  • institutsional investorlarning — ham mahalliy, ham xorijiy — cheklangan qiziqishi.

Qo‘shimcha cheklovchi omil — investorlarning axborotni oshkor qilish va korporativ boshqaruv sifatiga saqlanib qolayotgan ishonchsizligi. Mustaqil kredit va investitsiya reytinglarining yo‘qligi ham risk idrokiga ta’sir qiladi va kompaniyalarning qayta baholanishini cheklaydi.

Ekspertning fikricha, xalqaro investorlar qiziqishining ortishi, oldindan aytib bo‘ladigan dividend siyosatini joriy etish va korporativ boshqaruvni yaxshilash vaziyatni o‘zgartirishi mumkin.

«O‘zbek fond bozorida ortiqcha baholanishning umumiy sabablari ko‘p jihatdan past likvidlik, cheklangan tahliliy qamrov va bozor chuqurligining zaifligi bilan bog‘liq. Hatto chakana investorlarning mo‘tadil talabi ham fundamental asossiz kotirovkalarning jiddiy siljishiga olib kelishi mumkin. Shuning uchun tahlilda multiplikatorlarga, biznes modelining barqarorligiga va emitentning dividend profiliga alohida e’tibor qaratish kerak», — deya xulosa qildi Farrux Xo‘jayev.

Avvalroq Kursiv Uzbekistan investorlar yo‘lining boshida qiladigan 10 dan ortiq xato haqida yozgan edi. Ulardan biri — oldindan hisob-kitobsiz, masalan, ROA va boshqa fundamental ko‘rsatkichlarni hisobga olmasdan pul tikish. Shuningdek, investitsiyalarda har doim kotirovkalar tushishi, kompaniya defolti yoki boshqa sabablarga ko‘ra kiritilgan mablag‘ni yo‘qotish xavfi borligini yodda tutish muhim.

Manba: Kursiv Uzbekistan

Ulashish

Kapital bozoridagi rejalaringizni muhokama qilaylik

Investitsiyalar, kapital jalb qilish, brokerlik xizmatlari, investitsion banking va korporativ konsalting bo‘yicha KAP DEPO mutaxassislari bilan bog‘laning.